Jonas Tögel yazdı. Kaynak: https://www.nachdenkseiten.de/?p=108713
Birçoğumuz için savaş hala fazlasıyla fiziksel bir şey, muharebe alanındaki bir çatışma. Ancak siyasi liderler giderek daha fazla başka bir bileşene odaklanıyor: psikoloji. NATO da 2020’den bu yana yeni bir psikolojik savaş biçimini teşvik ediyor: “bilişsel savaş”. Bu, çok özel bir hedefle her insanın ruhunu doğrudan hedef alıyor: zihinlerimizi bir bilgisayar gibi “hacklemek”. Propaganda araştırmacısı Jonas Tögel “Bilişsel Savaş” adlı kitabında bunu anlatmaktadır. “NATO Silahı Olarak En Son Manipülasyon Teknikleri” adlı kitabında propaganda araştırmacısı Jonas Tögel, bilişsel savaşın arka planını ve tarihini açıklıyor ve zihin savaşının günümüzde “yumuşak güç teknikleri” kullanılarak çoğunlukla fark edilmeden gerçekleştiğini gösteriyor. Kitaptan manipülasyon silahlarına dair genel bir incelemeyi derledik.
NATO’nun bilişsel savaşının manipülatif silahları kitabın farklı bölümlerinde açıklanmaktadır. Daha anlaşılır olması için burada kitapta ayrıntılı olarak açıklanan yumuşak güç tekniklerinin bir listesini bulacaksınız. Bu liste, bilişsel savaşı daha kolay tanımanıza yardımcı olmayı amaçlamaktadır, böylece kendinizi ona karşı daha iyi koruyabilir ve böylece onu bir dereceye kadar etkisiz hale getirebilirsiniz.
- Derin psikoloji, muhtemelen en önemli manipülasyon silahının temelini oluşturur: insan ruhunun bilinçdışının hedeflenerek etkilenmesi. Bir buzdağında olduğu gibi, düşünce ve duygularımızın büyük bir kısmı “su yüzeyinin altında” yatar ve burada öyle bir şekilde etkilenebiliriz ki çoğu zaman kontrol edildiğimizin farkına bile varmayız. Bunun bir örneği, kendi askerlerimiz asla böyle suçlar işlemezken, düşmanı savaştaki en kötü vahşetlerle suçlayan sözde “vahşet propagandası “dır.
- Bununla yakından ilişkili olan kitle psikolojisi fikri, büyük insan gruplarının veya bir nüfusun özellikle bilinçaltı duygularına hitap edilerek kontrol edilmesinin kolay olduğunu ileri sürer.
- İnsan davranışlarından(behaviyorizm) biliyoruz ki insanlar tekrar yoluyla öğrenirler ve tekrar tekrar sunulan farklı şeyler arasında bağlantı kurarlar. Örneğin propagandada, siz iyi bir amaç için savaşırken, düşmanın kötülüğün kişileştirilmiş hali olduğu tüm kanallarda sürekli tekrarlanır.
- İnsanlar aynı zamanda ödül ve ceza yoluyla da öğrenirler ve savaş ve şiddet aleyhinde konuştukları için toplumsal olarak reddedilme veya dışlanmaya maruz kalanların bu olumsuz sonuçlar nedeniyle konuşmamaya ikna olma olasılıkları daha yüksektir – ancak bu özellikle savaş zamanlarında cok daha önemlidir.
- Dilin ve kelimelerin gücü manipülasyonun bir başka silahıdır: insanların düşünce ve duyguları olumlu ya da olumsuz kavramların hedefe yönelik kullanımı yoluyla yönlendirilebilir. Örneğin, barışçıl insanlar eskiden “imparatorun casusları” (ABD’de Birinci Dünya Savaşı sırasında) veya “komünistler” (Soğuk Savaş sırasında) olarak adlandırılırdı; bugün ise “komplo teorisyeni” veya “kasap” gibi ifadeler ile savaş karşıtlarını veya buna karşı gelen devlet başkanlarını aşağılama popüler bir yöntemdir.
- Bu tür kavramların dikkatli kullanımı insanları istenilmeyen bilgilerden koruyabilir ya da onlara bu bilgilere karşı ” bağışıklık kazandırabilir”, yani bir nevi “aşılayabilir”. Örneğin, okullarda öğrencilere eğitim müfredatları çerçevesinde söz konusu içerik anlatilmadan önce “komplo teorilerinin” farkına varmaları ve bunları reddetmeleri öğretilmektedir.
- İnsan ruhu, bir koyun sürüsünün yönlendirilmesine benzer şekilde yönlendirilebilir: İnsanlar tıpkı koyun sürüsünün çobanı takip etmesi gibi otorite sahibi ya da iyi tanınmış kişileri takip eder. Ayrıca insanlar, araştırmalarda sürü içgüdüsü olarak da bilinen kitleyi takip eder. Bu durum, medyada mümkün olduğunca aynı haberlerin yer almasını gerektirir, zira çelişkili haberler olduğunda sürü içgüdüsünün etkisi azalır. Ve tıpkı koyunların çoban köpeğinden korkması gibi, insanlar da korku ve tehdit senaryolarıyla istenen yöne yönlendirilebilir.
- Bir koyun sürüsü gibi, insanlar da doğal olarak uyuşuktur ve bu statükoya yönelimi bizzat teşvik edilebilir. Bu aynı zamanda inançlarımıza bağlı kalma konusunda ısrar etmemiz ve bir zamanlar doğru olduğuna inandığımız konularda ikna edilmemizin zor olması gerçeğiyle de el ele gider – bağışıklık ta da bunun üzerine inşa edilir.
- “Matrix” filmindeki Neo gibi, bilişsel savaş da yaşadığımız çevrenin etkisini ve insanların yaşadıkları ortamda edindikleri (ya da edinmedikleri) bilgilerle nasıl kontrol edilebileceklerinin farkındadır. Bu nedenle, bilgi akışının hedef odaklı kontrolü bilişsel savaşın temel tekniklerinden biridir. Sunulan bilginin doğru ya da yanlış olmasına ya da sunduğu genel fotoğrafın doğru ya da yanlış olmasına bakılmaksızın işe yarar.
- Bilgiyi kontrol etmenin yanı sıra, dikkati yönlendirmek de önemli bir manipülasyon silahıdır. Örneğin savaşta, düşmanın savaş suçları özellikle vurgulanırken, kendi işledikleri suçlardan mümkün olduğunca bahsedilmez. Güncel bir örnek olarak, Rusya’nın hukuk dışı taarruz savaşı haklı olarak ağır bir şekilde eleştirilmesine rağmen, NATO ülkelerinin son 20 yılda sürdürdügü pek çok saldırgan savaştan bahsedilmemesi verilebilir.
- Propagandanın kısa vadeli bir etkisi olabilir, ancak bilişsel savaşta toplumun bir üyesinin bütün dünya görüşünü hedef alan çok uzun vadeli manipülasyon çabaları da vardır. Böyle bir dünya görüşü NATO’nun Batı değerlerinin savunucusu olarak görülmesi şeklinde olabilir – NATO açısından böyle bir bakış istenilen bir şeydir ve askeri operasyonların başarısı ya da başarısızlığı üzerinde doğrudan bir etkiye sahip olabilir.
- Bu, söylemlerin (narratıv) kontrolü ile iç içedir. Söylemler dünyadaki belirli olayları açıklayan ve yorumlayan anlatım biçimleridir. Daha önce de belirtildiği gibi, NATO’nun Batı değerlerini savunduğu, Ukrayna’nın demokrasi için mücadele ettiği ya da Rusya’nın sadece Batı’nın yayılmasına ve NATO’nun doğuya doğru genişlemesinin oluşturduğu tehdide karşı kendini savunduğu bu tür söylemlerden biridir. Bu örnekler birbiriyle tamamen çelişen söylemlerdir. Dolayısıyla dünya görüşleri de birbiriyle tamamen zıttır. Bir başka örnek de Kuzey Akım 1 ve 2 boru hatlarının ABD tarafından havaya uçurulduğuna dair anlatımdır[1]; buna karşın boru hatlarının havaya uçurulmasında Rusya’nın parmağı olabileceği[2] ya da Ukrayna yanlısı bir grubun parmağı olduğu[3] yönündeki söylemler birbirine tamamen zıttır. Bu örnek, farklı söylemlerin birbirini dışlayabileceğini göstermektedir. Dolayısıyla bilişsel savaşta, yorum egemenliği ve “doğru” söylem için şiddetli bir mücadele söz konusudur.
- İnternet, dijital manipülasyon için tamamen yeni fırsatlar yaratmıştır: İnsanlar internette kendileri hakkında pek çok şeyi fark etmeden ifşa etmekte ve bu bilgiler mikro-hedefleme olarak bilinen hedefe yönelik psikolojik manipülasyon için kullanılabilmektedir. Bir başka dijital propaganda tekniği de “trol orduları” ya da siber askerlerdir, yani tüm gününü internette geçiren ve örneğin sosyal ağlarda savaş propagandası yapan uzmanlar.
- Bilişsel savaşın en modern manipülasyon silahları şu anda NBİÇ bilimleri alanında dönmektedir: Nanoteknoloji, biyoteknoloji, enformasyon bilimi (yani bilgisayarlar ve internet), bilişsel (kognitif) ve nörobilim. Amaç, düşünceleri kontrol etmenin ve yönlendirmenin yeni yöntemlerini keşfetmenin yanı sıra, kendi askerlerine doping uygulamak veya uyuşturucu, zehirli maddeler ve nanoteknoloji kullanarak yabancı askerlere ya da halka zarar vermek için bu bilimlerin kullanılmasıdır. Biyolojik silahlar ya da insanları bilgisayarlara entegre etme yöntemleri de bu alana girmektedir. Bu manipülasyon silahlarından bazıları bugün zaten mevcutken, diğerleri üzerinde de tüm hızıyla çalışılmaktadır.
Bu makale ilk önce nachdenkseiten.de adlı sitede yayınlanmış olup, Almanca orjinal metninden Türkçe’ye tercüme edilmiştir.
Görüş gazetesi, farklı disiplinlerden, farklı görüş ve içeriklere açık bir platformdur. Yayınlanan tüm makaleler yazarın kişisel görüşlerini yansıtır ve Görüş gazetesinin editoryal politikalarıyla uyumlu olmak zorunda değildir.
Kitap önerisi: Jonas Tögel, “Bilişsel savaş. Bir NATO silahı olarak en son manipülasyon teknikleri”, 250 sayfa, Westend Verlag 2023 (Almanca)
„Kognitive Kriegsführung. Neueste Manipulationstechniken als Waffengattung der NATO“, 250 Seiten, Westend Verlag 2023
[«1] Hersh, Seymour (8. Februar 2023). How America Took Out The Nord Stream Pipeline. Substack.com.
[«2] AFP (25. März 2023). Neue Spur zu Nord Stream: Steuerten russische Schiffe den Tatort an? zdf heute.
[«3] al (26. März 2023). Russland, Ukraine, USA. Neue Spur liefert dritten möglichen Täter für Nord-Stream-Sabotage. Focus Online.
