Krizin Gölgesinde En Uzun Beş Yıl (2018-2023), Ümit Akçay’ın 2024 yılında yayınlanan kitabının adı.
Kitabın ilk iki bölümü sonraki bölümlere kuramsal bir alt yapı ve kavramsal bir yol haritası sunuyor. Daha sonraki bölümler, Türkiye’nin “U” dönüşleriyle dolu beş yıllık serüvenini bu kavramsal alt yapı üzerine oturtuyor.
“İktisadi olayların tek bir açıklaması yoktur” ve “iktisat her yerde ve her zaman siyasal iktisattır” vurguları kitabın can alıcı noktalarını oluşturuyor. Siyasi ve iktisadi indirgemecilikten uzaklaşılması gerektiğinin altını çiziyor Ümit Akçay. İktisat, özellikle siyasetle beraber ele alınmayınca, sadece iktisadın kavramları ile sosyal gelişmeler eksik açıklanabiliyor.
Eleştirel siyasal iktisat kavramından hareketle karşılaştırmalı siyasal iktisat ve uluslararası siyasal iktisat temellerinden büyüme modelleri perspektifinin ne olduğu açıklanıyor Krizin Gölgesinde En Uzun Beş Yıl (2018-2023)’de.
2002’deki AKP iktidarı küresel konjonktürden de faydalanarak Derviş’in IMF destekli programına hiç dokunmadı. Küresel düzeyde bol para döneminde içerideki ekonomiyi yönetmek manevra kabiliyeti sağlaması açısından göreceli olarak kolaydı. Bu ekonomik koşullar AKP’nin iktidarını, yani siyasi gücünü perçinlemesine izin veriyordu. Durum, 2008 krizinin 2013’te yansıma bulmasıyla değişmeye başladı.
Yerleşmiş Büyük Sermaye Grupları (YBSG) ve Diğer Sermaye Grupları (DSG) ekseninde 2018-2023 döneminin ekonomideki uygulamalarına şekil veren güç ilişkileri derinlemesine analiz ediliyor Ümit Akçay’ın kitabında. Ortaya çıkan önemli bir sonuç bulunuyor: sermaye de, emek de homojen değildir. Emeğin Türkiye’nin siyasal iktisadı çerçevesinde “belirleyici olma” rolünün nasıl zayıfladığı yakın tarihten örneklerle anlatılıyor.
Listen to “Podcast | Arda Tunca” on Spreaker.Türkiye’nin içine düştüğü erken sanayisizleşme dönemi daha sonra değişmeye başlayan ama yeniden bozulan süreçleri yapısal yönleriyle analiz ediyor Ümit Akçay. Verimi düşük ve inovatif olmayan bir sanayi yapısı ile uluslararası ekonomiye bağımlılıkla eklemlenmiş bir Türkiye hikayesi anlatılıyor.
Bugün, Türkiye’de toplumsal muhalefetin gerilediği ve Şimşek’in IMF’siz IMF politikalarına nasıl gelindiğinin nedenleri güç ilişkileri çerçevesinde anlatılıyor. İstikrar politikası adı altında reel ücretlerin baskılandığı ve emeğin gelirdeki payının gerilediği vurgulanıyor.
Diğer yandan, küresel bir çoklu kriz (ekonomik, siyasi, ekolojik, jeopolitik) söz konusu. Bu çerçeveye Türkiye nasıl oturuyor?
Gündem Arkası’nda Ümit Akçay, Arda Tunca’nın sorularını Krizin Gölgesinde En Uzun Beş Yıl (2018-2023) çerçevesinde yanıtladı. Ancak kitap, iktisadın felsefi tartışmalarına uzanan yollara da işaret ediyor. Ümit Akçay ve Arda Tunca, kitabın açtığı bu yolun izinden giderek iktisada ilişkin felsefi konuları da Gündem Arkası’nda tartıştılar.
