Bir önceki Gündem Arkası yayınında, bugün küresel ekonomiye şekil veren jeopolitik gerginlikleri Xi Jinping’in Avrupa’ya yaptığı son ziyaret çerçevesinde ele almıştık. Xi Jinping, Avrupa ziyaretinde, Avrupa’nın Rusya’ya yakın duran iki ülkesini özellikle ziyaret etmişti: Sırbistan ve Macaristan. Ziyaretin bir diğer ülkesi de Fransa idi. Ancak, üç ülkeyi kapsayan ziyaretin Macaristan ayağı çok önemliydi. Zira Çin, Macaristan’da elektrikli araç ve pil üretimi için yatırım yapıyor. Diğer bir ifadeyle, jeopolitik gerilimlerin ekonomi bacağını yanına çektiği ülkelerle yönetmeye çalışıyor.
Bu yayında, jeopolitik gerilimlerin şekil verdiği küresel ekonominin önemli detaylarına odaklandık.
Küresel ekonomi, artık ABD ve ABD’nin yanında yer alan ülkeler ve Çin ve Çin’in yanında yer alan ülkeler olarak iki kampa ayrılmış durumda. 1947-1991 arasında yaşanan Soğuk Savaş dönemine göre bugünkü fark, “küreselleşmiş” bir dünyada yaşıyor olmamız. Küresel ekonomideki bloklaşma (fragmentation) nasıl cereyan ediyor?
Trump, Çin’e karşı $300 milyar büyüklüğündeki ürünleri içeren gümrük tarifelerini devreye sokmuştu. Biden da geçtiğimiz hafta içinde açıkladığı yeni tarifelerle $18 milyarlık bir ürün grubunu hedef aldı. Elektrikli araçlardan yarı iletkenlere, alüminyumdan çeliğe kadar çok sayıda sektörü ilgilendiren ürünlerde yeni tarifeler ilan edildi.
Listen to “Podcast | Arda Tunca” on Spreaker.ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşına karşın, iklim değişikliği için de işbirliğinden söz ediliyor. Yapay zekâya dayalı ürünlerin kullanımı ise iki ülke için de güvenlik açığı yaratabilecek nitelikte. Bu nedenle, yapay zekâ ürünlerini karşılıklı olarak nasıl yöneteceklerini konuşuyorlar.
ABD ve Çin ilişkilerinde Rusya çok önemli bir başlık. Geçen hafta, Putin’in Çin ziyareti de yukarıda dile getirilen sıcak gelişmelerin bir başka boyutunu oluşturan önemli bir gelişmeydi. Putin, beşinci başkanlık döneminin yeminini etti ve hemen ardından Çin’e gitti.
Çin ve Rusya arasındaki ilişkiler hem askeri, hem de ekonomik anlamda sıkılaşıyor. İki ülke arasındaki ticaret hangi boyuta ulaştı ve Rusya, üzerindeki ABD ve AB yaptırımlarını Çin üzerinden nasıl aşabildi?
Küresel ekonomideki bloklaşmanın Bretton Woods Konferansı’ndan (1944) bu yana süregelen ABD Doları’nın küresel hakimiyeti üzerindeki etkisi nedir?
Yukarıdaki konu başlıklarını ve soruları Gündem Arkası’nda tartıştık.
