Başlık Özetleri
1) Güç Haritası | Ekonomi
Birçok devlet artık jeopolitik güçlerini artırmak için ekonomik araçlar kullanıyor. AB bu yeni dönemde daha muktedir bir aktör olacaksa, ekonomik baskı tehdidine karşı dikkatli bir denge kurması gerekecektir.
Ticaret politikası bir zamanlar o kadar apolitik görünüyordu ki, AB üye devletleri bölgedeki yetkilerini terketmişti ve Avrupalı uzmanlardan oluşan bir komisyondaki teknokratların onlar adına kararlar almasına izin veriyordu. Bunu yapmalarının tek nedeni, asla ortak bir ticaret politikasının bir gümrük birliği ve ortak bir iç pazarda anlamlı olması değildi. Aynı zamanda Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık gibi güçlü
ülkelerin bile gümrük vergisi müzakerelerini, menşe kurallarını veya ticaret standartlarını her zamankinden daha açık pazarlar için tek yönlü arayışta teknik meseleler olarak ele almaya gücü yettiği içindi. Bir zamanlar teknik olan bu alanın nasıl bir güç savaşı alanı haline geleceğini hayal etselerdi, Avrupa Birliği bugün çok farklı görünebilirdi….
2) Güç Haritası | Tekonoloji
Büyük güçler, yeni teknolojilere erişimin egemenlikleri için kritik olabileceğini anladı. Yine de ABD ve Çin
jeo-teknoloji diplomasisini tamamen benimserken, AB teknolojik gücün dilini konuşmayı yeni yeni öğrenmeye başlıyor.
Teknoloji, yalnızca ilerlemeyi getirerek değil, aynı zamanda onu yöneten ve kontrol edenlere güç de kazandırarak jeopolitiği şekillendirir. Sulamanın gelişmesinden ilk sanayi devrimine ve elektriklendirmeye kadar uzanan teknolojik devrimler, derin ekonomik, sosyal, kültürel ve politik değişimlere yol açmıştır. Tüm bu yenilikler, dünyaya yayılmadan önce derin güç dengesizliklerine ve eşitsizliklere yol açtı. Dijital devrim de farklı değil. 2019 yılı itibarı ile yaklaşık 4,1 milyar insan (küresel nüfusun yüzde 57’si) internete bağlandı. Ancak, Harita 1’in gösterdiği gibi, bu kullanıcıların çoğu gelişmiş ülkelerde yaşarken, Afrika ve Güney Asya’nın büyük bir bölümü hala çevrimdışıydı…
3) Güç Haritası | İklim
Dünyanın dört bir yanındaki ülkeler, çevresel hedeflerine ulaşmak istiyorlarsa, ekonomilerinde ve altyapılarında toptan bir dönüşüme girişmek zorunda kalacaklar. İklim, süratle siyasi ve maddi gücün daha geleneksel biçimlerinden ayrılamaz hale geliyor. Karbon yakıtlı bir ekonomiden uzaklaşmanın kaçınılmazlığı artık yaygın olarak kabul ediliyor. Küresel kaynaklar ve tedarik zincirleri siyaseti, 21. yüzyılın ikinci yarısında sera gazı emisyonlarının “net sıfır” sera gazı emisyonlarına ulaşma ihtiyacı konusunda ortaya çıkan uluslararası fikir birliği ile yeniden şekilleniyor. Sıfır karbona yönelik bu yarış, teknolojik ilerleme, azalan maliyetler, artan yatırım ve geçişi destekleyecek politika önlemlerinin bir araya gelmesiyle yönlendiriliyor…
4) Güç Haritası | İnsanlar
Devletlerin, göç ve hareketlilik politikaları üzerinde işbirliği yaparak ve göç edenlerin entegrasyon için en uygun koşullara sahip olmalarını sağlayarak insan odaklı güçlerini ve dayanıklılıklarını geliştirmeleri için muazzam bir potansiyel vardır. Bu tür stratejiler uygun şekilde uygulanırsa, göçmenler ve mültecilerin kendileri de dahil olmak üzere tüm tarafların yararına olabilir…
5) Askeri Güç Haritası
Askeri çatışmalar Batı Avrupalıların kolektif tahayyülüne yeniden girdi. Askeri yetenek, yalnızca karmaşık bir sert güç ağından değil, aynı zamanda ittifaklar, hazır olma ve hareket etme kabiliyeti gibi daha yumuşak unsurlardan oluşur ve teknolojik gelişmelerden derinden etkilenebilir…
Askeri güç, herkesin bildiği gibi ölçülmesi zor olmakla birlikte, bir devletin gücünü değerlendirirken ölçü olarak en geçerli olan ve aranılan alanlarından biridir. Askeri bir çatışmadan önce, rakibin askeri gücü kadar bilinmesi gereken çok az şey vardır. Uzun yıllar boyunca, askeri veya sert güç, bir devletin gücünün birincil kaynağı olarak kabul edildi. Ancak soğuk savaşın sonlarına doğru ekonomik güç devreye girdi. “Tarihin sonu” hakkında yaygın bir anlatı, askeri çatışmalardaki azalmayla birleştiğinde, savaşların büyük ölçüde geçmişte kalacağı inancına ya da ümidine- yol açtı. Bu inanç, ABD liderlerinin 1980’lerde – pasifist bir anayasaya sahip olan ve yasal olarak yurtdışına askeri güç gönderemeyen bir ülke olan – Japonya’nın, ekonomisinin hızlı büyümesi nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri’ni geçebileceği korkusuyla en açık şekilde gösterildi…
6) Güç Haritası | Kültür
Kültürel normların, devletlerin güç kaynaklarını kullanma becerisi üzerinde büyük etkisi vardır. Çok kutuplu bir fikir dünyasında, herhangi bir evrenselci projenin, onu kışkırtan güçten daha güçlü bir tepki vermesi muhtemeldir.
Soğuk savaşın sonunda dünya tek kutuplu bir dönem yaşadı. Küresel silahlanma yarışını sadece Batı kazanmakla kalmadı: Batı kültürü, fikirleri ve değerleri öne çıkarken liberal demokrasi altın standart haline geldi. Ancak 2020’lerin kültürel dinamikleri çok farklı. Dünya, kapitalist ekonomik modelin başarısı ve iletişim teknolojisindeki bir devrimle güçlenen Batılı ülkelerin fikirlerinin ve değerlerinin dünyanın en
uzak köşelerine yayıldığını gördükleri emperyal bir dönemden, ülkelerin giderek daha fazla ‘kontrolü geri almaya’ ve başkalarını taklit etmek yerine kendi kültürlerini tüketmeye çalıştığı bir döneme geçiyor
7) Güç Haritası | Sağlık
Pandemi halk sağlığını bir jeopolitik rekabet arenasına dönüştürdü. Bazı ülkeler artık tıbbi malzeme üretme veya satın alma kapasiteleri konusunda daha stratejik bir bakış açısına sahip olacak ve bunu bir dış politika aracı olarak kullanacak.
Bir devletin birinci sorumluluğu, vatandaşlarının canını ve güvenliğini korumaktır. Covid-19 pandemisi bu taahhüdün halk sağlığı boyutunu küresel siyasetin ön saflarına taşıdı. Virüs, insanların hızlı hareketi yoluyla küresel birbirine bağlılığın son derece bulaşıcı bir hastalığa karşı olağanüstü savunmasızlık yaratabileceğini gösterdi. Covid-19, diğer tüm siyasi kaygıları ve sistemik rekabeti yoğunlaştıran ülkeleri gölgede bıraktığından, hükümetlerin halk sağlığına yaklaşımı, etkinliklerinin temel bir göstergesi haline geldi. Daha da önemlisi, salgın, ülkelerin olağanüstü güç elde etmek için tıbbi ürünlerin üretim ve dağıtımını nasıl kötüye kullanabileceğini açıkça ortaya koydu.
