Dünya Wuhan karantinası karşısında şaşkına döndü ama işe yaramış gibi görünüyor.
Çin, hastalığın daha da yayılmasını önlemek amacıyla coronavirus salgınının merkezi olan Wuhan’ı karantina aldığını açıkladıkladıgında dünya şaşkına dönüp ve uzmanlar şüpheyle karşıladı.
Epidemiyologlar, Pekin’in kararının büyük insani ve ekonomik maliyetine rağmen işe yaramayabileceği konusunda uyardılar.
Karantina modern dünyada hiç bu kadar büyük ölçekte denenmemişti.
Sadece Wuhan 11 milyonluk bir nüfusa sahip bir şehir ve yakınında olan şehirlerle birlikte 10 milyonlarca insan karantina altına alındı ve krizin boyutu belirgin hale geldi. Önlemlerle ilgili soru işaretleri haftalarca devam etti.
Ancak, yaklaşık iki ay süre geçtikten sonra Pekin’in yaklaşımının doğru olduğu görünüyor. Çin sağlık yetkilileri ilk gün yurt içinde salgın olmadığını, salgın teşhisi konulan vakaların yurt dışından geldiğini belirtti.
Salgının katsayısal olarak büyüdüğü İtalya, İspanya ve Almanya benzer önlemler uyguluyor ama İtalya’dan, İspanya, Almanya ve Kaliforniya ya kadar hiçbiri Wuhan da alınan önlemler kadar katı değildi.
Covid-19 salgınının başladığı Çin’deki Hubei eyaleti, ilk kez yeni vaka bildirmedi
Duyurudan birkaç saat sonra, kişisel ve tıbbi acil durumlar için bile istisnasız kente giriş ve çıkışlar kapatıldı. Okullar ve üniversiteler zaten tatildeydi, ama bu süresiz olarak uzatıldı.
Yiyecek veya ilaç satanlar hariç, tüm dükkanlar kapandı. Özel araçların özel izin almadan yollara çıkması yasaklandı ve çoğu toplu taşıma araçları seferleri durduruldu, sokaklar boşalıp, sessizleşti.
Başlangıçta insanların evlerinden çıkmasına izin verilmesine karşın, kısıtlamalar kısa sürede sıkılaştı. Bazı yerlerde günlük ihtiyaçlarını temin etmek için sınırlamalar getirilip, iki günde bir, bir aileden sadece bir aile mensubunun çıkabileceği şekilde sınırlandırıldı.
Diğer bölgeler, sakinlerin dışarı çıkmasını yasaklayıp yiyecek ve diğer erzak siparişlerini kuryeler aracılığıyla temin etmelerini zorunlu kılıp, dışarı çıkılmasını yasakladı.
Daha sonra önlemler git gide katılaştı. Yetkililer sağlık kontrolleri için kapı kapı dolanıp, hasta olanları tecrite zorladılar. Engelli bir çocuğun, babası ve kardeşi karantinaya alınınca yiyecek, su ve yardım alamadan öldüğü bildiriliyor.
Wuhan karantina altına alındıktan kısa bir süre sonra kontroller Çin’in değişik bölgelerinde, şehirden kaçmak için yarışan insanların COVID – 19’u turbo hızıyla yayma endişesi nedeniyle artırıldı.
Binaların çoğunda güvenlik görevlileri içeri giren herkesin ateşini kontrol ediyor. Siteler, sakinleri hariç herkese kapalı.
Maskeler ülke çapında her yerde, çoğu yerde ise zorunlu oldu. Devlete ait bir bulvar gazetesi olan Global Times, Yetkililerin, Wuhan’a 1000 km’den fazla mesafedeki Moğolistan içlerinde, maskesiz dışarı çıkan insanları dronlar aracılığıyla azarladığının görüntülerini paylaştı.
Wuhan tarzı önlemler hastalığı kontrol altına almak için bir gereklilik değil. Tayvan ve Singapur da dahil olmak üzere, erken ve kararlı bir şekilde hareket eden, Çin ile güçlü bağları olan ülkeler, şimdiye kadar kapsamlı tarama, test ve temas izleme programları yoluyla hastalığı kontrol altına alıp, erkenden sosyal mesafe yöntemi uygulayarak başarılı oldular.
Yale üniversitesi kamu sağlığı fakültesinden Yrd. Doc. Chen Xi, Çin’in virüsü basarili şekilde kontrol altına aldığına inandığını ama uygulanan önlemlerin bazılarının gereksiz olduğunu belirtti.
“Büyük çaplı bir tecritin bu kadar gerekli ve uygulanabilir olduğunu düşünmüyorum: “Hubei’nin tecrit stratejisinin nedeni krizin boyutunun kapasitelerinin ötesinde olduğunu uzun süre örtbas etmelerindendir.”
Diğer ülkelerin de izleyebileceği başarılı tedbirler hakkında ise şunları kaydetti:
“Sosyal mesafe, erken tanı, erken izolasyon ve erken tedavi gibi azaltma stratejilerini diğer ülkelerin ciddi bir şekilde düşünmesi gereklidir.”
Çin de kontrolü tamamen gevşetmedi. Wuhan hala büyük ölçüde karantina altında. Bazı insanların işlerine geri dönmelerine izin verilmesine rağmen, virüsün yeniden ortaya çıkabileceği endişesi nedeniyle ulusal çapta hala sıkı kontroller var.
Birçok restoran ve mağazada, müşterilerin girmeden önce ateş derecelerini kontrol ettirip, sonuçları kayıt altına aldırması bir zorunluluk veya giriş kotaları uygulanıyor.
Bazı binalara girilmesine “sağlık kodu” olarak adlandırılan, bireylerin yakin geçmişteki seyahat bilgilerini baz alan bilgisayar yazılımı (software) taramasından sonra, üç renkten birinin verildiği bir taramadan sonra izin veriliyor.
Yetkililer, özellikle yurt dışından gelen vakaların şimdiye kadar kaydedilen başarıları yok edebileceğinden endişe ediyor. Pekin ve Anhui eyaletleri yurt dışından gelen yolcuların merkezi gözetim alanlarında karantinaya alınmasını mecburi koşuyor.
Şangay ve Guangdong eyaleti gibi diğer yerler, İngiltere ve İtalya da dahil olmak üzere ağır etkilenen ülkelerden gelen tüm yolculara 14 gün boyunca evde veya hükumet tarafından zorunlu kılınan merkezlerde karantinaya alınmalarını emrediyor.
Şangay’da bir otelde, tüm konuklar akşamları ateşlerini kontrol ettirmek zorundadır.
*Bu makale The Guardian‘dan çevrilmistir. Çeviri: Turan Altuner
